Avrupa’da “Frankenstein” Covid-19 Varyantı Yayılıyor: Uzmanlardan Aşı Uyarısı

Resmi olarak Stratus adı verilen varyant, yazdan bu yana Avrupa genelinde vaka artışına neden oluyor. Sağlık otoriteleri, özellikle riskli gruplara Ekim ayında başlayacak aşı kampanyasına katılmaları çağrısında bulunuyor.

Yayınlanma Tarihi : 28 Eylül 2025, 22:34

Avrupa’da “Frankenstein” Covid-19 Varyantı Yayılıyor: Uzmanlardan Aşı Uyarısı

Avrupa’da “Frankenstein” Covid-19 Varyantı Endişesi

Avrupa genelinde vaka sayılarında istikrarlı bir artışa neden olan ve kamuoyunda “Frankenstein” olarak anılan yeni Covid-19 varyantı, Ekim ayında başlayacak olan yıllık aşı kampanyası öncesinde sağlık uzmanlarının uyarılarıyla gündeme geldi.

Resmi olarak XFG veya Stratus adıyla bilinen varyant, yaz aylarından bu yana birçok ülkede yayılım gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün Haziran ayında “yakından izlenen varyantlar” listesine eklediği Stratus’un, yüksek bulaşıcılık özelliğiyle öne çıktığı bildiriliyor.

“Frankenstein” lakabı ise, virüsün farklı Covid soylarının birleşiminden (rekombinasyon) oluşmasına atıfta bulunuyor.

Uzmanlardan Yayılım Uyarısı

Cenevre Üniversitesi Halk Sağlığı Profesörü Antoine Flahault, Avrupa basınına yaptığı açıklamada virüsün “yaz ortasında bile” yayılım gösterdiğini, soğuk aylarla birlikte etkisini artırmaya devam ettiğine dair bulgular bulunduğunu vurguladı.

Kamu sağlığı kurumlarının verilerine göre, Ağustos sonundan bu yana birçok ülkede vaka sayıları ve pozitiflik oranları üst üste haftalar boyunca artış gösterdi. Özellikle 15 yaş altı çocuklarda %20, 15-74 yaş grubunda ise %12 oranında artış kaydedildi. Batı Avrupa’daki bazı bölgelerde acil servis başvurularında da dikkat çekici bir yükseliş yaşandı.

Stratus Varyantı Belirtileri

“Frankenstein” olarak adlandırılan Stratus varyantı, yaz boyunca baskın olan Nimbus türünün yerini aldı. Ancak semptomların önceki türlerden belirgin bir farkı bulunmuyor.

En yaygın şikayetler arasında öksürük, burun akıntısı ve boğaz ağrısı yer alıyor. Tat ve koku kaybı ise artık çok nadir görülüyor. Dünya Sağlık Örgütü, varyantta bağışıklıktan kaçmaya yardımcı olabilecek spike protein mutasyonları saptandığını, bunun özellikle riskli gruplar için endişe yarattığını açıkladı.

Aşı Kampanyası Ekim’de Başlıyor

Avrupa genelinde enfeksiyon seviyeleri geçmiş dalgalarla karşılaştırıldığında daha ılımlı seyrediyor. Ancak vaka artışlarıyla birlikte gözler aşı kampanyasına çevrildi.

Yetkililer, özellikle savunmasız gruplara (80 yaş üstü, kronik rahatsızlığı olanlar, bağışıklığı baskılanmış kişiler vb.) yönelik aşılama kampanyasının 14 Ekim’de grip aşılarıyla eş zamanlı başlayacağını duyurdu.

Bazı uzmanlar takvimin öne çekilmesi gerektiğini savunuyor. Paris’teki Cochin Hastanesi’nden bulaşıcı hastalıklar uzmanı Dr. Odile Launay, “Birçok kişi birkaç doz aşı yaptırdığını ve bunun yeterli olacağını düşünüyor. Oysa gripte olduğu gibi, Covid virüsü de sürekli evrim geçiriyor. Bu nedenle hatırlatma dozları tamamen gereklidir” ifadelerini kullandı.

Kimler Aşı Olmalı?

Covid-19 aşısı, ağır hastalık geliştirme riski yüksek olan kişilere özellikle tavsiye ediliyor:

65 yaş ve üzeri kişiler
Kronik rahatsızlığı olan bireyler (kalp, diyabet, kanser vb.)
Hamile kadınlar
Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler ve yakın temaslıları
Bakım evlerinde kalanlar
Sağlık ve sosyal bakım profesyonelleri
Obezite, psikiyatrik rahatsızlık veya Down sendromu olan kişiler

Aşılar grip aşısıyla aynı anda uygulanabiliyor ve doktorlar, hemşireler, eczacılar, ebeler ile tıp öğrencileri tarafından yapılabiliyor.

Son aşıdan ya da enfeksiyondan en az 6 ay sonra hatırlatma dozu öneriliyor. Ancak 80 yaş üstü ve bağışıklığı baskılanmış kişiler için bu süre 3 aya kadar indiriliyor.

Ayrıca, daha önce hiç aşılanmamış veya Covid-19 geçirmemiş 6 ay – 4 yaş arasındaki çocuklara üç dozluk özel bir program uygulanıyor.

Avrupa’da Covid-19 aşıları, kampanya kapsamı dışında kalan kişiler de dahil olmak üzere sosyal güvenlik kurumları tarafından tamamen karşılanıyor.